Hinir syndlausu

Í nýlegum pistli á hinni gamalgrónu vefsíðu Deiglunni skrifar Þórlindur Kjartansson, fyrrverandi formaður SUS og starfsmaður Landsbankans, lágstemmda hugvekju sem ber titilinn "Hinir syndlausu" um þann hvimleiða sið sumra stjórnmálamanna að kasta ábyrgðinni á aðra og verja eigin gerðir út í hið óendanlega. Deiglan er ágætur miðill og oft má lesa þar ýmislegt sér til fróðleiks og skemmtunar. Síðunni var lengi vel haldið úti af hinum svokallaða Geirs-armi flokksins - þess sem var forsætisráðherra árin 2006-2009, síðustu þrjú árin fyrir hrun.

Af nægu er að taka í íslenskri pólitík þegar kemur að áðurnefndum löstum, en Þórlindur ákveður að brýnast sé að beina sjónum sínum að Steingrími J. Sigfússyni. Hann segir Steingrím hafa gert arfavonda samninga við Breta og Hollendinga og eigi að viðurkenna mistök sín.

Nú er það morgunljóst að Icesave skuldin er hið mesta böl. En þó við stillum okkur um að skoða Icesave í kjölinn, tilkomu hans og samningsstöðu landsins í því hroðalega máli, ættum við samt að geta, í krafti hinnar miklu siðbótar sem Þórlindur boðar, kallað fleiri valinkunna stjórnmálamenn fram í kastljósið og athuga hvort þeir hafi ekki "vit á því að viðurkenna eigin mistök". Því annað sé "ábyrgðarlaust og heimskulegt".

Þórlindi þætti svo vonandi auðsótt mál að athuga hvort Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir væri tilbúin til að biðjast afsökunar á 893 milljóna króna kúluláni sem hún tók í félagi við eiginmann sinn en flutti svo í eignarhaldsfélagið 7 hægri og mun líklega lenda á skattborgurum að greiða. Í leiðinni gæti hún beðið Richard Thomas, sérfræðing hjá greiningardeild fjárfestingarbankans Merill Lynch, afsökunar á að hafa haldið því fram að hann þyrfi að fara í endurmenntun eftir að hann benti á að íslensk stjórnvöld væru að keyra bankana í þrot.

Nú, Guðlaugur Þór Þórðarson stóð að óvenju rausnarlegum peningagreiðslum FL-Group og Landsbankans til Sjálfstæðisflokksins og ætti vitanlega að biðjast afsökunar á því - og þessum fjórum milljónum sem hann fékk í eigin vasa í leiðinni.

Árni Mathiesen fv. fjármálaráðherra hlýtur að biðjast afsökunar og viðurkenna mistök sín. Ráðherrann sem undirritaði samning um að borga 700.000 milljónir á 10 árum og 6,7% vöxtum - sem verður að teljast umtalsvert verri samningur en sá sem nú liggur fyrir og snýst um að borga 183.000 milljónir á 17 árum og 5,5% vöxtum.

Og í þessum anda ætti Bjarni Benediktsson að stíga fram og segja okkur öllum strax frá því undanbragðalaust hvernig í pottinn var búið í gjörningum Milestone, Sjóvár og Vafnings.

Og ef Þórlindur yrði svo elskulegur að hóa í þetta handahófskennda úrtak samflokksmanna sinna, þá væri honum ekki skotaskuld úr því að hnippa í foringja sinn Geir H. Haarde í leiðinni og fá hann til að koma með aðeins ítarlegri útfærslu á "maybe i should have" ræðunni sinni og segja okkur sögur af sjóði 9, neyðarlögunum, áróðursleiðangri sínum til varnar íslensku bönkunum, stöðu innistæðutryggingasjóðs og gjaldþroti Seðlabankans svo eitthvað sé nefnt. Og ekki verður yfirbótin minnst þegar Geir biðst afsökunar á láni Seðlabankans til Kaupþings, meira og minna án veða, rétt áður en Seðlabankinn fór á hausinn. Upphæð þess láns er nefnilega nokkuð hærri en sú sem við þurfum að greiða Bretum og Hollendingum vegna Icesave.

Sú staðreynd að Icesave skuldin er langt í frá það sem íþyngir okkur mest er einmitt samninganefnd Steingríms J. Sigfússonar að þakka. Legg ég því til að Steingrímur biðjist ekki afsökunar á neinu sem varðar Icesave samningana, heldur herði Þórlindur sig og sína menn í að fara í löngu tímabært uppgjör og yfirbót og biðji þjóðina afsökunar á þætti sínum í hruninu.

Eins og Þórlindur bendir réttilega á í niðurlagi greinar sinnar þurfa menn nefnilega að hafa "vit á því að spila úr þeirri stöðu sem er uppi en ekki þeirri sem þeir óskuðu sér. Og til þess þarf að hafa vit á því að viðurkenna eigin mistök. Annað er ábyrgðarlaust og heimskulegt. Og á hvorugu höfum við efni núna."

Tilkynning um framboð

Þór Steinarsson býður sig fram á lista Vinstri grænna í komandi borgarstjórnarkosningum. Hann sækist eftir 4. til 6. sæti í forvali hreyfingarinnar 6. febrúar næstkomandi.


Ný forgangsröðun við stjórn borgarinnar.

Þór leggur höfuðáherslu á að forgangsröðun í þágu jöfnuðar og réttlætis verði tryggð við stjórn borgarinnar. Leiðrétta þarf þau neikvæðu áhrif sem forgangsröðun núverandi meirihluta hefur haft á velferðarkerfi og grunnþjónustu borgarinnar. Tryggja þarf stuðning samfélagsins við þá sem höllum fæti standa, m.a. með því að:

- nýta að fullu útsvarsheimildir borgarinnar

- fjölga atvinnuúrræðum ungs fólks á vegum borgarinnar

- draga úr niðurskurði á leikskólum, grunnskólum og frístundaheimilum

- gæta að því að starfskjör og vinnuálag borgarstarfsmanna sé í samræmi við aðra starfshópa



Aukið lýðræði við stjórn borgarinnar.

Svo hámarka megi lífsgæði borgarbúa er mikilvægt að þeir geti haft áhrif bæði á sitt nánasta umhverfi stærri ákvarðanir. Þessi hugmynd hefur ekki verið höfð í heiðri við stjórn borgarinnar. Nauðsynlegt er að ráðast í lýðræðisumbætur og auka valddreifingu í stjórnkerfi borgarinnar á komandi kjörtímabili. Það verður gert með því að:

- fjölga tækifærum borgarbúa til þáttöku við stefnumótun

- færa fleiri ákvarðanir inn í hverfin og nær fólkinu

- fjárlagagerð fari fram á kynjuðum forsendum

- auka samráð og samvinnu með minnihlutahópum

- efla þjónustumiðstöðvar


Um Þór

Þór Steinarsson er 35 ára, fæddur og uppalinn á Akureyri en hefur verið búsettur í Reykjavík síðastliðin 12 ár. Hann er bókmenntafræðingur að mennt og hefur starfað við ýmis markaðs- og kynningarstörf, meðal annars sem markaðs- og sölustjóri Urriðaholts ehf. Þór leggur nú stund á meistaranám í stjórnsýslufræðum við Háskóla Íslands og mun ljúka því í júní.

Þór er stofnmeðlimur í Vinstri grænum og hefur tekið virkan þátt í starfi hreyfingarinnar og var m.a. kosningastjóri í Norðausturkjördæmi í síðustu alþingiskosningum.

Þór á synina Ragnar Stein og Þorstein Elvar og er í sambúð með Guðrúnu Baldvinu Sævarsdóttur.

Að spila sig fávísan

Sú samfélagsmynd sem blasti við mörgum að afloknu hruni, þá byltingu og að lokum nýjum kosningum var lamandi og þungbær. Menn höfðu misjafna sýn á framtíðina. Örfáir pökkuðu niður og fluttu úr landi, en flestir héldu ró sinni, ákveðnir í að mæta því sem höndum bar. Öllum var þó ljóst að atvinnuleysi myndi aukast, kaupmáttur minnka og að ríkissjóður þyrfti að draga verulega úr útgjöldum. Efnahagsvandinn hefur líklega aldrei verið erfiðari hjá þessari þjóð í seinni tíð.

Meirihluti landsmanna kaus sér flokka til forystu sem ætluðu að fara blandaða leið til að draga úr halla ríkissjóðs. Að auki var stefnt að því að endurskoða efnahagsáætlun ríkissjóðs og koma landinu út úr gjaldeyriskreppunni með aðstoð Alþjóðagjaldeyrissjóðsins og liðsinni annarra þjóða. Í framhaldi væri hægt að slaka á gjaldeyrishömlum, efla gengi krónunnar og lækka stýrivexti.

Nú er ár liðið frá því að eldar loguðu við Alþingi og mörgum finnst mál til komið að hitamælir efnahagskerfisins fari að hífa sig upp yfir frostmark. Einn af þeim er Gylfi Arnbjörnsson forseti ASÍ. Í fréttum á miðvikudaginn tjáði hann sig ábúðafullur um stöðu mála og skildi ekkert í því af hverju stjórnvöld væru ekkert að gera til að bregðast við efnahagsvandanum, og áfram hélt hann:

„Varðandi útgjaldahliðina þá er ákaflega lítið í gangi. Varðandi einkaframkvæmd þá er fyrir utan háskólasjúkrahús sem ekki kemur til framkvæmda fyrr en 2012 og 2013 þá er ekkert að gerast. Og lítið að gerast annars, aðeins í sveitarfélögunum. Varðandi stóriðjuna þá er það meira og minna í frosti“.

Nú er Gylfa fyllilega ljóst að forsendur fyrir opinberum framkvæmdum og öðrum útgjöldum eru að greitt verði úr efnahags- og gjaldeyrisvandanum með samþykkt Icesave samninganna svo fá megi það lánsfé sem stendur til boða frá Skandinavíu og öðrum löndum. En af fréttaflutningnum mátti ekki ráða að Gylfi hefði nokkurn tímann fengið veður af þessari áætlun. Þvert á móti undrast forseti ASÍ að ekkert bóli á stóriðjuframkvæmdum, þegar reyndin er að engin stofnun eða fyrirtæki á landinu hefur nokkurn möguleika á að koma að slíkum framkvæmdum á meðan ekki næst að útvega lánsfé.

Og staðan er auðvitað sú að ekki hefur verið hægt að ganga frá samningum við Breta og Hollendinga vegna moldviðris sem stjórnarandstaðan, sem saman stendur af hrunaflokkunum, hefur sópað upp í kringum þetta mál í þeim tilgangi einum að koma í veg fyrir að aðrir en hún komi landinu á réttan kjöl og geri upp við fortíðina.

Væri Gylfa umhugað um að framkvæmdir kæmust í gang á ný væri honum nær að taka undir með ríkisstjórninni um mikilvægi þess að framfylgja endurreisnaráætluninni frekar en að spila sig fávísan um stöðu mála. Nóg er af slíkum í hrunaflokkunum.